Net Zero – Đích đến cho tương lai bền vững
Net Zero, hay phát thải ròng bằng 0, là mục tiêu mà ở đó lượng khí nhà kính con người thải ra được cân bằng hoàn toàn với lượng khí được hấp thụ hoặc loại bỏ khỏi khí quyển. Điểm cốt lõi của mục tiêu này là giảm thiểu tối đa lượng khí thải trước khi bù đắp phần còn lại thông qua các phương pháp như trồng rừng, tái tạo hệ sinh thái hay sử dụng công nghệ thu giữ carbon. Đây không phải là cuộc chơi của những lời cam kết suông; Net Zero đòi hỏi những kế hoạch rõ ràng và hành động thực tiễn.
Khí hậu toàn cầu đang nóng lên nhanh chóng, gây ra những biến động thời tiết cực đoan và tác động lan rộng tới kinh tế, xã hội. Để hạn chế mức tăng nhiệt độ trung bình ở 1,5 °C, cộng đồng quốc tế phải giảm mạnh phát thải trong thập kỷ tới và đạt trạng thái Net Zero vào khoảng giữa thế kỷ này. Nhiều quốc gia, doanh nghiệp và thành phố đã đặt ra mục tiêu Net Zero và tham gia các sáng kiến giảm phát thải, nhưng tổng thể hành động vẫn chưa đủ mạnh để đáp ứng yêu cầu khoa học. Phần lớn phát thải trên thế giới đến từ các nền kinh tế lớn, nên nỗ lực của họ mang tính quyết định.
Ở góc độ doanh nghiệp, Net Zero không chỉ là giảm khí thải trực tiếp mà còn phải giải quyết cả chuỗi giá trị, bao gồm nhà cung cấp và khách hàng. Doanh nghiệp cần đo lường chính xác lượng phát thải, đặt mục tiêu giảm rõ ràng và minh bạch báo cáo tiến độ. Đặc biệt, việc dựa vào tín chỉ carbon giá rẻ để che phủ lượng phát thải mà không giảm phát thải tại nguồn có nguy cơ rơi vào “đánh bóng xanh” (greenwashing), làm suy giảm niềm tin của cộng đồng.
Tại Việt Nam, chính phủ đã tuyên bố tham vọng đạt Net Zero vào năm 2050 và đưa mục tiêu này vào chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu. Kế hoạch bao gồm hạn chế phát triển các nhà máy nhiệt điện than, tăng cường đầu tư vào năng lượng tái tạo, cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng và bảo vệ rừng. Tuy nhiên, quá trình chuyển dịch năng lượng của Việt Nam vẫn phải đối mặt với thách thức về vốn, công nghệ và sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch như khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG). Để hiện thực hóa mục tiêu, Việt Nam cần đẩy mạnh cải cách chính sách, thu hút hỗ trợ quốc tế và tạo điều kiện cho doanh nghiệp, cộng đồng tham gia vào hành trình giảm phát thải.
Net Zero là mục tiêu cao cả nhưng hoàn toàn khả thi nếu được hiện thực hóa bằng chiến lược cắt giảm khí thải toàn diện, đầu tư vào năng lượng sạch, quản lý tài nguyên bền vững và các giải pháp hấp thụ carbon. Đây là con đường tất yếu để bảo vệ hành tinh và xây dựng một tương lai an toàn cho các thế hệ sau.
